Ngân sách tổng hợp theo dự án là chưa đủ

Trong nhiều cuộc họp dự án, có một câu rất quen thuộc: “Dự án vẫn còn ngân sách.”. Nghe thì có vẻ an toàn. Tuy nhiên, đây là một trong những câu dễ tạo cảm giác yên tâm giả nhất trong quản trị dự án. Bởi một dự án còn ngân sách tổng không có nghĩa là các hạng mục bên trong đều đang được kiểm soát tốt.

Dự án còn ngân sách tổng chưa chắc đã an toàn

Chẳng hạn, tổng ngân sách của dự án vẫn còn 10 tỷ. Tuy nhiên, phần kết cấu đã vượt, phần cơ điện đang thiếu, còn phần hoàn thiện vẫn còn dư. Nếu chỉ nhìn con số tổng, các phần dư sẽ che mất những phần đang có vấn đề. Do đó, người xem báo cáo rất dễ có cảm giác dự án vẫn ổn. Hơn nữa, đến khi tổng ngân sách thực sự vượt, vấn đề thường đã hình thành từ trước đó khá lâu. Vì vậy, cảnh báo cần xuất hiện sớm hơn dòng tổng cuối cùng.

Ngân sách tổng và ngân sách theo hạng mục khác nhau thế nào?

Ngân sách tổng là số tiền dự kiến cho toàn bộ dự án. Ngược lại, ngân sách theo hạng mục là phần của số tiền đó được giao cho từng phần việc lớn, chẳng hạn kết cấu, cơ điện hoặc hoàn thiện. Như vậy, ngân sách tổng cho biết quy mô của dự án. Trong khi đó, ngân sách theo hạng mục cho biết tiền đang nằm ở đâu.

Vấn đề không nằm ở chỗ “còn bao nhiêu”, mà là “còn ở đâu”

Theo góc nhìn quản trị, ngân sách tổng chỉ thích hợp để trả lời câu hỏi về quy mô. Tuy nhiên, nó chưa đủ để trả lời câu hỏi điều hành. Ban lãnh đạo không chỉ cần biết dự án còn bao nhiêu tiền. Cụ thể, Ban lãnh đạo cần biết hai điều sau:

  • Phần nào đang sử dụng ngân sách nhanh hơn dự kiến?
  • Phần nào đã bắt đầu thiếu nhưng chưa thể hiện thành chi phí thực tế?

Đây mới là thông tin có giá trị để ra quyết định. Thật vậy, một dự án có thể chưa vượt tổng ngân sách. Tuy nhiên, nếu một hạng mục quan trọng đã thiếu nguồn lực, thì rủi ro đã xuất hiện. Chỉ là rủi ro này chưa hiện ra ở dòng tổng cuối cùng. Nói cách khác, câu hỏi “còn bao nhiêu” chỉ cho biết quy mô, còn câu hỏi “còn ở đâu” mới chỉ ra nơi cần hành động.

Cấu trúc ngân sách phải giúp nhìn thấy vấn đề sớm hơn

Ví dụ giả định, một gói kết cấu được giao ngân sách 20 tỷ. Gói này đã sử dụng và cam kết 19 tỷ. Như vậy, phần còn lại chỉ 1 tỷ. Trong khi đó, phần việc chưa hoàn thành dự kiến cần thêm 1,8 tỷ. Nếu chỉ nhìn tổng dự án, người xem có thể vẫn thấy “còn ngân sách”. Tuy nhiên, ở cấp hạng mục, dự án đã thiếu 800 triệu.

Giao 20 tỷ → Đã sử dụng và cam kết 19 tỷ → Còn lại 1 tỷ → Cần thêm 1,8 tỷ → Thiếu 800 triệu

Đó là lúc Ban quản lý dự án cần hành động. Cụ thể, Ban quản lý dự án có thể chọn một trong các hướng sau:

  • Ban quản lý dự án xem lại phương án thi công.
  • Ban quản lý dự án cơ cấu lại nguồn lực.
  • Ban quản lý dự án đàm phán lại phạm vi.
  • Ban quản lý dự án đề xuất điều chỉnh.

Ngược lại, nếu chờ đến khi 800 triệu đó trở thành chi phí thực tế, doanh nghiệp chỉ còn đang ghi nhận hậu quả. Khi đó, việc này không còn là kiểm soát nữa.

Ngân sách càng gần với nơi ra quyết định, giá trị quản trị càng cao

Một cấu trúc ngân sách tốt không phải để làm báo cáo đẹp hơn. Trước hết, nó phải giúp một giao dịch phát sinh biết rõ mình đang sử dụng phần ngân sách nào.

Cụ thể, một đề nghị mua hàng, một hợp đồng thầu phụ hay một nhu cầu vật tư đều phải quay về đúng phần việc mà nó phục vụ. Khi đó, hệ thống mới có thể trả lời ngay: “Giao dịch này có còn nằm trong giới hạn cho phép không?” Đây là lý do ngân sách cần đi xuống đến mức đủ để quản trị được giao dịch thực tế. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chia nhỏ vô hạn.

Ngân sách cần chi tiết đến mức nào?

Nếu ngân sách bị phân rã quá sâu, người dùng lại không vận hành được. Vì vậy, nguyên tắc đúng là: Chi tiết đến mức có thể xác định nơi phát sinh rủi ro và người chịu trách nhiệm, nhưng không chi tiết đến mức làm hệ thống trở nên nặng nề. Như vậy, mức chi tiết phù hợp là mức giúp xử lý được rủi ro. Đồng thời, đó không phải là mức nhỏ nhất có thể chia.

Điều quan trọng nhất là đi được từ con số tổng xuống nguyên nhân

Một lãnh đạo nhìn thấy dự án có cảnh báo đỏ là chưa đủ. Cụ thể, lãnh đạo cần đi tiếp được theo chuỗi sau:

Dự án → Hạng mục → Công việc → Nhóm chi phí → Giao dịch tạo ra chênh lệch

Còn bao nhiêu chưa đủ, cần biết còn ở đâu: từ dự án đến hạng mục, công việc, nhóm chi phí và giao dịch.

Nhờ vậy, từ một cảnh báo ở cấp dự án, Ban lãnh đạo có thể tìm đến giao dịch tạo ra chênh lệch. Khi đó, ngân sách mới thực sự trở thành công cụ điều hành.

Ngược lại, nếu không đi được như vậy, ngân sách chỉ là một con số tổng hợp. Con số này chỉ dùng để biết dự án đã đi đến đâu sau khi sự việc xảy ra.

Hạng mục, công việc và nhóm chi phí khác nhau thế nào?

Hạng mục là phần việc lớn của dự án, chẳng hạn kết cấu hoặc cơ điện. Tiếp theo, công việc là các phần việc cụ thể nằm trong một hạng mục.

Cuối cùng, nhóm chi phí là cách phân loại tiền chi cho một công việc theo bản chất của khoản chi. Giao dịch là khoản phát sinh thực tế nằm dưới nhóm chi phí đó.

ECONS giúp nhìn ngân sách từ tổng quan đến giao dịch

Trước hết, ECONS hướng tới quản lý ngân sách theo cấu trúc đủ sâu. Nhờ vậy, Ban lãnh đạo và Ban quản lý dự án không chỉ biết: “Dự án còn bao nhiêu ngân sách?” mà quan trọng hơn là: “Ngân sách đang còn ở đâu, phần nào đang thiếu và vấn đề bắt đầu từ đâu?”.

Từng nội dung gắn với một vấn đề đã nêu

Thứ nhất, với câu “Dự án vẫn còn ngân sách”, cấu trúc ngân sách giúp chỉ ra hạng mục nào đã vượt hoặc đang thiếu. Nhờ đó, phần dư không còn che mất phần đang có vấn đề.

Thứ hai, với khoản thiếu 800 triệu của gói kết cấu, cấu trúc này giúp Ban quản lý dự án thấy rủi ro trước khi nó trở thành chi phí thực tế.

Thứ ba, với một đề nghị mua hàng hoặc hợp đồng thầu phụ, ngân sách đi xuống đến mức giao dịch giúp biết giao dịch đó có còn nằm trong giới hạn cho phép hay không.

Bên cạnh đó, bài “Kiểm soát chi phí dự án xây dựng không bắt đầu ở kế toán – mà bắt đầu trước khi tiền được chi” bàn thêm về việc kiểm soát trước khi tiền được chi.

ECONS – Giải pháp quản trị toàn diện ngành xây dựng

Ngân sách tổng giúp nhìn quy mô.
Cấu trúc ngân sách đúng mới giúp nhìn thấy rủi ro trước khi nó trở thành chi phí.

Xem thêm các phân hệ của ECONS

Ngoài ra, doanh nghiệp có thể truy cập trang chủ ECONS để xem mười hai phân hệ chuyên sâu ngành xây dựng. Cụ thể, các phân hệ này gồm ngân sách và kiểm soát chi phí, cùng dashboard điều hành và AI.

Bên cạnh đó, còn có mua sắm và lựa chọn nhà cung cấp, vật tư và kho công trình, cùng giao thầu và nhà thầu phụ.

Xem lại cấu trúc ngân sách của dự án

Cụ thể, doanh nghiệp có thể chọn một dự án đang triển khai để xem ngân sách được tách đến cấp nào. Câu hỏi cần kiểm tra là: khi một hạng mục bắt đầu thiếu, Ban quản lý dự án có nhìn thấy ngay hay không?

Cuối cùng, nếu muốn xem lại cấu trúc ngân sách của dự án, hãy trao đổi với đội ngũ ECONS.

Đăng ký tư vấn / đặt lịch demo: liên hệ hotline 0888 934 886, email info@giacat.vn hoặc truy cập econs.cloud.

———————-

THÔNG TIN LIÊN HỆ & ĐĂNG KÝ TRẢI NGHIỆM

Công ty Cổ phần Giải pháp Quản trị Greensys

Chia sẻ:

Bài viết liên quan

Miễn phí Demo ECONS trong 24 giờ - đội ngũ chuyên gia liên hệ trực tiếp